کد خبر : 10551 / /
/

موضوع حذف دهک‌های بالای درآمدی از جمع یارانه بگیران یک سالی می‌شود که به پایان نرسیده و این داستان ادامه دارد.

یارانه نقدی برای کمک به اقشار کم درآمد جامعه مطرح شد. یارانه نقدی در سال های بعد از سبد خانوارهای پولدار حذف شد. با قول هایی که رئیسی داده است یارانه نقدی در دولت جدید با تغییراتی همراه خواهد شد. یارانه نقدی ابتدا در دولت احمدی نژاد ایجاد شد. خبرهای جدید پیرامون یارانه نقدی را اینجا بخوانید.

سیداحسان خاندوزی با اشاره به هزینه‌هایی که ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی بر فعالان اقتصادی تحمیل می‌کند، گفت: مدت‌هاست موضوع حذف ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی مطرح است، اما اجرایی نمی‌شود و این روند باید تغییر کند، نباید مانع فعالیت مولد بود بلکه باید هدایت‌گر مسیر توسعه باشیم. تصمیم‌گیری در برخی نهاد‌ها به جیب فعالان اقتصادی هزینه بسیاری را تحمیل می‌کند و قدرت رقابت را کاهش می‌دهد.

البته دوشنبه شب هم رئیس‌جمهور در گفت‌وگوی تلویزیونی با مردم تأکید کرد که تمام جوانب این قضیه بررسی خواهد شد. وی تصریح کرد: بازار و مردم را در جریان جزئیات حذف ارز ترجیحی قرار خواهیم داد، مطمئناً این موضوع در دست بررسی است و اجرایی خواهد شد.

یارانه جدید

گفتنی است بر اساس قانون بودجه در سال جاری؛ هشت میلیارد دلار برای تأمین کالای اساسی، نهاده‌های دامی، دارو و تجهیزات پزشکی تکلیف شده بود که این مبلغ به‌طور کامل در شش‌ماهه اول سال تأمین ارز شده است و علاوه‌بر این یک و نیم میلیارد دلار هم برای واکسن کرونا تأمین ارز شده است. در مقایسه با سال گذشته؛

۹ و نیم میلیاردی که امسال تأمین ارز شده تقریباً برابر کل ارز تأمین‌شده برای همین اقلام در سال ۹۹ بوده است.

پیشنهاد‌های جایگزین برای یارانه نقدی

به‌هرحال با تصمیم جدید مجموعه دولت و مجلس داستان ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی نیز به پایان خواهد رسید، ولی این فرایند باید به‌گونه‌ای انجام شود که هیچ‌گونه نگرانی در جامعه ایجاد نشود.

بر اساس این گزارش، اگر فرض کنیم تا پایان سال قرار باشد حدود چهار میلیارد دلار ارز برای واردات اقلام موجود در فهرست کالا‌های اساسی تخصیص یابد و قرار باشد نرخ ارز تأمین کالای اساسی بر مبنای نرخ ای‌تی‌اس یا بازار آزاد باشد دولت از محل فروش این ارز با احتساب دلار ۲۵ هزارتومانی، ۱۰۰ هزار میلیارد تومان درآمد کسب خواهد کرد. با کسر ۱۶ هزار میلیارد تومان درآمد پایه ناشی از تسعیر با نرخ چهار هزار و ۲۰۰ تومانی که سهم دولت خواهد بود یک رقمی نزدیک به ۸۰ هزار میلیارد تومان برای توزیع نقدی یا کارت اعتباری طی پنج ماه در اختیار خزانه قرار می‌گیرد. اگر قرار باشد این مابه‌التفاوت ریالی به ۶۰ میلیون نفر از دهک‌های غیرمتمول برسد با تجمیع دو یارانه نقدی و معشیتی که هم‌اکنون حدود ۱۰۰ هزار تومان به هر نفر پرداخت می‌شود می‌توان انتظار پرداخت رقمی نزدیک به ۳۰۰ هزار تومان به هر شخص را با تجمیع سه یارانه نقدی، معیشتی و کالا‌های اساسی داشت.

در همین رابطه، محمدرضا پورابراهیمی، رئیس‌کمیسیون اقتصادی مجلس در تازه‌ترین اظهاراتش بااشاره به منتفع نشدن مردم از عمده ارز تخصیص‌یافته چهار هزار و ۲۰۰ تومانی در سال‌های گذشته و تأثیر کم آن در سفره مردم، گفت: برای بودجه ۱۴۰۰ به دولت پیشنهاد کردیم یا نظارت هوشمند و قوی بر توزیع این ارز ایجاد کند، یا مابه‌التفاوت قیمت ارز ترجیحی و ارز آزاد به‌صورت کارت اعتباری در اختیار مصرف‌کننده قرار بگیرد. مجلس ترجیح می‌دهد، ریال ناشی از مابه‌التفاوت ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی و آزاد به‌صورت کارت اعتباری به مصرف‌کننده اختصاص یابد.

یارانه

احسان سلطانی، کارشناس اقتصادی هم در این زمینه معتقد است، وقتی اختصاص ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی را کنار بگذاریم، افزایش بیشتر قیمت مواد غذایی و سبد معیشتی مردم به ویژه با افزایش قیمت این اقلام در بازار‌های جهانی حتمی است. حتماً اگر تصمیم بر تعلق ریال معادل ارز دولتی را به خانوار داریم، باید جامعه مشمولان یارانه را بازنگری کنیم و سپس ملاک عمل برای واریز یارانه معادل آن قرار دهیم.

یارانه معیشتی چیست؟

یارانه نقدی برای کمک به اقشار کم درآمد جامعه مطرح شد. یارانه نقدی در سال های بعد از سبد خانوارهای پولدار حذف شد. با قول هایی که رئیسی داده است یارانه نقدی در دولت جدید با تغییراتی همراه خواهد شد.

آنطور که رئیس‌جمهور توضیح داده این یارانه نوعی وام قرض الحسنه است که با کارمزد دو درصد پرداخت می‌شود؛ بنابراین نمی‌توان گفت که این یارانه بلاعوض است، اما نکته اصلی اینجاست که ابراهیم رئیسی گفته دولت به خانوار‌هایی که توان پرداخت ندارند کمک می‌کند.

​در این وعده رئیسی پیش‌بینی شده که به خانوار‌هایی که توانایی بازپرداخت اقساط را نداشته باشند یارانه بازپرداخت اقساط تعلق می‌گیرد. معمولا حمایت‌های دولتی به گروه‌هایی مثل افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی و افراد با درآمد کم تعلق می‌گیرد. براساس برآورد‌ها این پنج دهک شامل افرادی می‌شوند که هر دو یارانه نقدی و معیشتی را دریافت می‌کنند.

یارانه معیشتی در آذرماه چگونه پرداخت خواهد شد؟

با واریز یارانه ۲۰۰ هزار تومانی از آذر امسال، یارانه پنج دهک اول جامعه چندین برابر می‌شود. خانوار‌هایی که در سه دهک اول باشند با فرض یک خانواده پنج نفره، یارانه‌ای می‌گیرد به شرح زیر است.

یارانه نقدی : ۲۲۷ هزار تومان (زمان پرداخت ۱۰ آذر)

یارانه معیشتی بنزین : ۲۰۵ هزار تومان (زمان پرداخت ۲۰ آذر)

یارانه جدید : یک میلیون تومان (زمان پرداخت احتمالا آخر آذر)

اگر یک خانواده در دهک‌های چهارم و پنجم باشد، وضعیت یارانه‌هایی که از آذر دریافت می‌کنند به شرح زیر است:

یارانه نقدی : ۲۲۷ هزار تومان (زمان پرداخت ۱۰ آذر)

یارانه معیشتی بنزین: ۲۰۵ هزار تومان (زمان پرداخت ۲۰ آذر)

یارانه جدید: ۷۵۰ هزار تومان (زمان پرداخت احتمالا آخر آذر)

زمان واریز یارانه معیشتی

یارانه جدید دولت همان یارانه ۲۰۰ هزار تومانی است که ابراهیم رئیسی وعده داد در برنامه‌های اقتصادی خود اجرا می‌کند و به پنج دهک اول تعلق می‌گیرد. زمان واریز یارانه ۲۰۰ هزار تومانی چه زمانی است؟

آنطور که رئیس‌جمهور توضیح داده این یارانه نوعی وام قرض الحسنه است که با کارمزد دو درصد پرداخت می‌شود؛ بنابراین نمی‌توان گفت که این یارانه بلاعوض است، اما نکته اصلی اینجاست که ابراهیم رئیسی گفته دولت به خانوار‌هایی که توان پرداخت ندارند کمک می‌کند.

رییس جمهوری؛ در برنامه‌های اقتصادی خودش اعلام کرده یکی از برنامه‌هایش برای کمک به معیشت خانوار پرداخت یارانه جدید است.

زمان واریز یارانه ۲۰۰ هزار تومانی براساس اظهارات ابراهیم رئیسی آذر امسال است، یعنی حدود دو ماه دیگر. یارانه ۲۰۰ هزار تومانی وعده‌ای است که رئیس‌جمهور دولت سیزدهم داده و گفته که به پنج دهک اول پرداخت می‌شود.

به گفته او قرار است برای خانوار‌های پنج دهک اول کارت اعتباری معیشت صادر شود. این کارت‌ها هر ماه به‌ازای هر نفر بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان شارژ می‌شوند. پنج دهک اول جمعیت کشور این یارانه را می‌گیرند، با این تفاوت که دهک‌های اول، دوم و سوم به ازای هر نفر ۲۰۰ هزار تومان و دهک‌های چهارم و پنجم به ازای هر نفر ۱۵۰ هزار تومان دریافت می‌کنند.

یارانه معیشتی حذف یارانه این سه دهک در دولت رئیسی

دیوان محاسبات گزارش داد بیش از ۲۳ میلیون نفر از سه دهک بالای درآمدی شناسایی شده‌اند اما به سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها برای قطع یارانه اعلام نشده است.

 وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی، نسبت به شناسایی سه دهک بالای درآمدی یارانه‌بگیران از طریق پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان اقدام کرده است.

دیوان محاسبات گزارش داد بیش از ۲۳ میلیون نفر از سه دهک بالای درآمدی شناسایی شده‌اند اما به سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها برای قطع یارانه اعلام نشده است.

در این گزارش اعلام شد: طبق جز یک قانون بودجه سال ۹۹، وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی موظف است با استفاده از همه بانک‌های اطلاعاتی در اختیار و براساس معیارها و ضوابطی که توسط این وزارتخانه تعیین می‌‌شود نسبت به شناسایی و حذف سه دهک بالای درآمدی از فهرست یارانه‌ بگیران، با ارائه دلیل و مدرک به افراد،‌ اقدام کند.

نتایج تفریغ بودجه نشان می‌دهد وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی در اجرای حکم این بند و ماد ه ۴ آیین نامه اجرایی آن، نسبت به شناسایی سه دهک بالای درآمدی یارانه بگیران از طریق پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان اقدام کرده است.

در حال حاضر ۷۶ میلیون ۸۵۵ هزار نفر یارانه بگیر ثبت شده که از این میزان ۲۳ میلیون و ۳۳ هزار نفر یارانه بگیر سه دهک بالای درآمدی شناسایی شده اند که البته به سازمان هدفمندی سازی یارانه‌ها اعلام نشد. وزارتخانه مزبور در خصوص اعلام خانوارهای شناسایی شده به سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها جهت حذف از لیست یارانه بگیران اقدامی انجام نداده که مبین عدم رعایت مفاد حکم این جزء است.

بر این اساس بیش از ۱۲ هزار و ۵۷۶ میلیارد تومان یارانه به سه دهک بالای درآمدی اختصاص یافت.

یارانه

نخستین بار در آذر ماه ۱۳۸۹ بود که دولت دهم طرح تازه‌ای را در تاریخ اقتصادی ایران به اجرا درآورد طرح هدفمندی یارانه‌ها با هدف حذف قدم به قدم یارانه از حامل‌های سوختی، هزینه‌ی آب و برق و مواد غذایی به میدان آمد و کار خود را آغاز کرد تا بخشی از یارانه‌های پنهان به مردم پرداخت می‌شود و با این کار میزان رفاه در کشور گسترش یابد و حمایتی از افراد کم درآمد و آن‌هایی که با مشکلات معیشتی دست و پنجه نرم می‌کنند باشد.

در مرحله‌ی اول هدفمندی یارانه‌ها ۲۰ میلیون خانوار معادل ۶۸ میلیون و ۴۲۸ هزار و ۷۵۷ نفر یارانه‌ی ۴۵۵۰۰ تومانی را دریافت کردند در آن زمان ارزش هر دلار هزار تومان بود و مواد غذایی و اقلام مصرفی هم بر همین اساس قیمت پایین تری داشتند برای مثال در سال ۸۹ قیمت هر کیلو برنج ایرانی ۳ هزار تومان، گوشت قرمز ۱۷ هزار تومان، سیب زمینی ۶۰۰ تومان، پیاز ۵۰۰ تومان، مرغ ۳ هزار تومان، ماست پاستوریزه هزار تومان، هر شانه تخم مرغ ۴ هزار تومان، عدس ۲ هزار تومان، لوبیا ۳ هزار تومان بود

در سال ۸۹ و همزمان با اجرای مرحله ی اول هدفمندی یارانه‌ها طبق اعلام مرکز آمار جمعیت ایران حدود ۷۴.۵ میلیون نفر بوده است که از این تعداد ۶۳ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر برای دریافت یارانه ثبت‌نام کرده بودند. نگاهی به این آمار و یک حساب و سرانگشتی نشان می‌دهد که ۱۵ درصد از جمعیت ایران در مرحله ی اول از دریافت یارانه صرف نظر کرده بودند.

چند نفر از دریافت یارانه انصراف دادند؟

مرحله‌ی دوم هدفمندی یارانه‌ها از فروردین ماه ۱۳۹۳ با انصراف  ۳ درصد مردم یعنی حدود ۲.۵ میلیون نفر و ثبت نام ۲۲ میلیون خانوار و حدود  ۷۳ میلیون نفر آغاز شد در مرحله‌ی دوم تغییری در مبلغ یارانه‌ها صورت نگرفت و همان ۴۵۵۰۰ تومان به حساب سرپرستان خانوار واریز شد.

در فاز دوم هدفمندسازی یارانه‌ها و در دولت یازدهم آمار ضد و نقیضی از جمعیتی که برای دریافت یارانه ثبت نام کرده بودند و یا انصراف داده بودند منتشر شد که در نهایت مشخص شد که یارانه به حساب برخی از ایرانیان ساکن خارج کشور و افرادی که فوت شده‌اند هم واریز می‌شود و همین امر باعث بالا رفتن تعداد یارانه بگیران و ارائه آمار‌هایی مختلف از انصراف دهنگان و یارانه بگیران می‌شد.

در زمان مرحله‌ی دوم هدفمندی یارانه‌ها ارزش هر دلار ۳ هزار تومان بود و قیمت مواد غذایی و سبد هزینه‌ای خانوار با افزایش نه چندان قابل توجهی نسبت به سال ۱۳۸۹ و زمانی که مرحله‌ی اول هدفمندی یارانه‌ها انجام شد بود برای مثال قیمت هر کیلو برنج ایرانی ۷ هزار تومان، گوشت قرمز ۳۲ هزار تومان، گوشت مرغ ۶ هزار تومان، تخم مرغ ۹۵۰۰ تومان، ماست پاستوریزه ۳ هزار تومان، شیر ۲۵۰۰ تومان، عدس ۵ هزار تومان، لوبیا ۸۵۰۰ تومان، سیب زمینی ۱۷۰۰ تومان و پیاز ۱۴۰۰ تومان بود.

از دریافت یارانه انصراف دهید

با وجود این‌که در مرحله‌ی دوم هدفمندی یارانه‌ها قرار بر این نبود تا همه‌ی دهک‌های جامعه یارانه دریافت کنند و صحبت‌هایی از حذف برخی‌ها شده بود دولت وقت این کار را بر عهده‌ی خود مردم گذاشت تا آن‌هایی که با توجه به وضعیت معیشتی خود به یارانه احتیاج دارند و ثبت نام کنند و آن‌هایی هم که وضع مالیشان به گونه‌ای است که به یارانه احتیاجی ندارند از دریافت یارانه انصراف دهند علت این کار کسری بودجه و عدم توانایی دولت برای پرداخت یارانه به جمعیتی ۷۰ میلیونی بود.

پس از گذشت روز‌ها و ما‌ه‌های بسیار تصمیم بر جمع آوری و ساماندهی اطلاعات درآمدی خانوار برای حذف یارانه‌ی افرادی که وضعیت مالی مساعدی دارند و به یارانه ۴۵ هزار تومانی احتیاجی ندارند شد که با بررسی‌های بسیار هزاران خانواده از جمع یارانه بگیران خط خوردند و عده‌ای هم با مراجعه به وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی و با ارائه مدارک اعلام کردند که یارانه آن‌ها به اشتباه حذف شده است و باید یارانه بگیرند.

وقتی که آیین نامه تبصره ۱۴ قانون بودجه سال ۱۳۹۹ که شامل منابع و مصارف ۲۵۰ هزار میلیارد تومانی هدفمندی یارانه‌ها بود ابلاغ شد بر اساس ماده ۴ این آیین نامه وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی موظف به شناسایی سه دهک درآمدی بالای جامعه بار دیگر از راه تکمیل بانک‌های اطلاعاتی مورد نیاز شد تا حذف پردرآمد‌ها از لیست یارانه بگیران آغاز شود. با این حال در سال اخیر حذف دهک‌های بالای درآمدی به دلیل نبود اطلاعات دقیق و قابل استناد با فراز و نشیب‌های بسیاری رو به رو بوده است و این کار آن‌طور که باید و شاید صورت نگرفته است.

جاماندگان یارانه تا کی باید صبر کنند؟

در ابتدای خرداد هیات وزیران مصوب کرد که به همه کسانی که یارانه نمی‌گیرند فرصت داده شود که برای دریافت یارانه نقدی و معیشتی ثبت نام کنند بر اساس این طرح قرار بوده این فرصت ثبت‌نام فقط مختص یارانه نقدی ۴۵ هزار تومانی نباشد و متقاضیان برای دریافت یارانه معیشتی بنزین نیز ثبت درخواست کنند.

تیر ماه ۱۴۰۰ بود که خبر آغاز پیش ثبت نام جاماندگان یارانه دست به دست شد و جاماندگان برای تکمیل اطلاعات خود به سامانه اعلام شده مراجعه کردند، اما صفحه‌ای برای آن‌ها باز نشد پس از این اتفاق وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی طی اطلاعیه خبر ثبت نام جاماندگان یارانه را تکذیب کرد.

شهریور ماه بود که عبدالملکی وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که هنوز تصمیمی درباره یارانه و تغییر مبلغ آن گرفته نشده است او علت تاخیر در این موضوع را نبود طراحی‌های لازم برای انجام این کار اعلام کرد و گفت زمان بندی دقیقی از این موضوع قابل ارائه نیست.به اولین ماه پاییز که رسیدیم وزیر اعلام کرد بحث‌های زیادی درباره یارانه‌های نقدی در حال مطرح شدن است، اما باز هم هیچ تصمیم قطعی گرفته نشده است او همچنین از حذف ۳ دهک بالای درآمدی بر اساس قانون هدفمندی یارانه‌ها خبر داد، اما با وجود اقدامات دولت قبل به دلیل کامل نبودن بانک‌های اقتصادی هنوز اطلاعات کامل در دست وزارتخانه نیست و نمی‌توانیم فرایند حذف و اضافه را آغاز کنیم.

 در آبان ماه و در پی ارسال لایحه حمایت از معیشت اقشار آسیب پذیر به مجلس و زمزمه‌های حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی صحبت از مبالغ جدیدی برای یارانه شد و برخی می‌گویند از همین آذر ماه به ۶۰ میلیون نفر از جمعیت کشور یارانه‌ی ۱۱۰ هزار تومانی داده خواهد شد.

چند ماه از صحبت‌های حذف یارانه دهک‌های بالای درآمدی و ثبت نام جاماندگان گذشته است با وجود پیگیری‌های صورت گرفته از وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی و رسیدن به آذر ماه هنوز برای یارانه‌ها تعیین تکلیف نشده است و انگار متولی برای این کار در این وزارتخانه تعیین نشده است.

copied
ارسال نظر

خبرگزاری نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی کند. لطفا از نوشتن نظرات خود به لاتین (فینگیلیش ) خودداری نمایید توصیه می شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشر شده، از مثبت و منفی استفاده کنید.