کد خبر : 27315 / /
/

 

 

فیزیوتراپی زانو شامل ارزیابی کل اندام تحتانی از لگن تا انگشتان پا می شود. درد زانوی بیمار در این فرایند ارزیابی و بررسی خواهد شد و سپس روش درمانی مناسب – ورزش یا استفاده از بریس - برای کمک به کاهش درد زانو و بهبود بازه حرکتی آن انتخاب می شود.

دلایل رایج درد زانو

پزشک قبل از شروع فرایند فیزیوتراپی، سعی می کند که دلیل درد زانو را متوجه شود. درد زانو معمولا در نتیجه حرکات ناگهانی کودکان، در اثر افتادن یا ورزش، یا با افزایش سن و فرسودگی مفاصل رخ می دهد. عضلات، رباط ها، تاندون ها، غضروف ها یا مینیسک ها هم می توانند از عوامل دیگر بروز درد زانو باشد و گاهی اوقات درد زانو در نتیجه آسیب دیدگی مفصل لگن یا کمر رخ می دهد.

آسیب دیدگی های رایج و حاد زانو که در اثر ورزش ایجاد می شود، عبارتند از:

  • کاهش یا افزایش سرعت ناگهانی
  • پیچیدگی
  • لگد زدن
  • تغییر ناگهانی مسیر

بروز تدریجی درد زانو می تواند در نتیجه حرکات ناگهانی و جست و خیزهای کودکانه ای رخ دهد که در فعالیت های زیر دیده می شود:

  • فعالیت هایی که شامل دویدن زیادی باشد
  • جست و خیزهای متوالی
  • شوت و لگد زدن
  • اسکوات و بشین و پاشو

استئوآرتریت زانو یک بیماری دژنراتیو مرتبط با سن است که با فرسودگی و تحلیل رفتن زانو همراه می شود. این مشکل زمانی رخ می دهد که خاصیت ضربه گیری و بالشتکی مفصل که به کمک مفصل تامین می شود، از بین برود؛ نشانه های این مشکل به تدریج و در طول زمان بدتر می شود.

محل نشانه‌های درد زانو

محل بروز درد زانو می تواند کمک شایانی در تعیین ساختار معیوب و انتخاب روش درمان مناسب محسوب شود. یادتان باشد کم یا زیاد شدن نشانه هایتان در طول چند هفته را به اطلاع پزشک یا فیزیوتراپتان برسانید.

  • درد جلوی زانو: درد جلوی زانو می تواند نشانه ای از جابجایی کشکک یا سندروم تنش پاتلوفمورال باشد. ممکن است با التهاب و دردناکی کشکک و تاندون بین کشکک و درشت نی مواجه شوید. در صورت عدم درمان این مشکل، آب آوردن زانو و درد شدیدی را تجربه خواهید کرد که منجر به کاهش بازه حرکتی زانو خواهد شد.
  • درد داخل زانو: درد قسمت داخلی زانو می تواند نشانی از آسیب دیدگی منیسک میانی یا رباط medial collateral باشد. این بخش های زانو معمولا در طول فعالیت های ورزشی و زمانی رخ می دهد که پا بر روی زمین ستون شده و بدن بر روی زانو می چرخد. منیسک میانی نقش یک جاذب ضربه را دارد که در بخش داخلی زانو قرار می گیرد. بعضا این مشکل می تواند در نتیجه فرسودگی و تحلیل رفتن یا آرتروز باشد و در اثر آسیب دیدگی بخصوصی ایجاد نشده باشد.
  • درد بیرون زانو: درد قسمت خارجی زانو می تواند در نتیجه آسیب دیدگی قسمتهای مختلفی از زانو باشد. آسیب دیدگی یک رباط در طول فعالیت های ورزشی یا فشار وارد بر نوار ایلیوتیبیال می تواند از عوامل بروز این مشکل باشد. نوار ایلیوتیبیال یک نوار بافت ضخیم است که از قسمت خارجی لگن به روی زانو کشیده می شود. این نوار که از روی زانو عبور می کند، می تواند به زانو مالیده شده و یک احساس سوزش در آن ایجاد کند. بعلاوه یکی از سه تاندون همسترینگ زانو در قسمت بیرونی زانو قرار دارد و یکی از منابع احتمالی بروز درد است.
  • درد پشت زانو: درد پشت زانو به ندرت رخ می دهد، اما امکان وقوع آن وجود دارد. یکی از سه تاندون همسترینگ به این نقطه متصل است و درد این نقطه می تواند ناشی از کشیدگی همسترینگ باشد. دلیل احتمالی دیگر برای درد پشت زانو می تواند "کیست بیکر" باشد که به تورم غیرطبیعی مفصل زانو گفته می شود و با اشغال فضای پشت زانو و ایجاد درد به خم شدن بیش از حد زانو منجر می شود. درد پشت زانو را توسط روش‌های درمانی مختلف میتوان درمان نمود تا فرد بتواند فعالیت‌های روزانه خود را بدون تحمل درد این عارضه انجام دهد.

در صورت ابتلا به درد حاد زانو، باید درمان آن را با استراحت، گذاشتن یخ، بستن با بانداژ کشی یا بالاتر گذاشتن زانو، آغاز کنید. بعد از گذشت چند روز می توانید استفاده از پایتان را به تدریج آغاز کنید.

درمان درد زانو با فیزیوتراپی

اگر قرار شد برای درد زانو به فیزیوتراپ مراجعه کنید، باید بدانید که جلسه اول برای داشتن یک تشخیص درست و تعیین طرح درمان مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است. فیزیوتراپ بعد از اتمام فرایند ارزیابی، کار با شما برای داشتن یک طرح درمان مناسب را آغاز کنید. فعالیت شما و درگیر شدن در فرایند فیزیوتراپی اهمیت بسزایی در پیشروی این فرایند ایفا می کند. معمولا ورزشهای انجام شده در فرایند فیزیوتراپی با منظور تقویت عضلات و بهبود قدرت حرکتی زانو تعیین می شود. احتمالا از شما خواسته می شود تا بخشی از تمرینات را در خانه نیز انجام دهید و طرح درمانتان از ورزش در مطب و خانه تشکیل می شود.

ورزش باید ابزار اصلی درد زانو باشد؛ فیزیوتراپ نحوه صحیح اجرای حرکات در خانه را به شما آموزش می دهد و پیشرفتتان را در مراجعه به مطب ارزیابی خواهد کرد. بعلاوه فیزیوتراپ بخش پزشکی و درمانی فرایند درمان درد زانو توسط فیزیوتراپی را در زمان مراجعه به کلینیک انجام می دهد. این اقدامات می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • اولتراسوند
  • تحریک الکترونیکی
  • استفاده از یخ یا گرما
  • ماساژ بافت نرم یا حرکت مفصل زانو
  • نوار یا چسب کینزیو

یادتان باشد که روشهای پسیوی مثل اولتراسوند یا بستن با باند، موثرترین روشهای درمانی درد زانو نیست. شاید با انجام آنها حس خوبی پیدا کنید، اما تمرکز فیزیوتراپی باید بر روی بازیابی عملکردی مفصل باشد. باید هدف از طرح درمان را با پزشکتان مطرح کنید تا بتوانید انتظارات واقع گرایانه ای از فرایند درمان داشته باشید. اگر درد زانو برای مدت بیش از دو تا سه هفته ادامه پیدا کرد یا در نتیجه یک ترومای بزرگ رخ داد، باید حتما به پزشک یا فیزیوتراپ مراجعه کنید.

پنج تمرین فیزیوتراپی برای کاهش درد زانو

پنج تمرین زیر از جمله مواردی است که معمولا فیزیوتراپ ها به بیمارانشان آموزش می دهند، اما ورزش های بسیاری است که می تواند به تقویت عضلات، بهبود تعادل و افزایش بازه حرکتی زانو منجر شود.

پا صاف بالا

حرکت پا صاف بالا حتی در افراد مبتلا به درد زانو نیز به تقویت عضلات چهار سر (عضلات پشتیبان سلامت زانو) منجر می شود. به پشت و بر روی یک تشک تمرین دراز بکشید، یک زانو را خم کرده و کف پا را بر روی زمین قرار دهید. پای دیگر را به صورت صاف و کشیده بالا بیاورید تا به ارتفاع زانوی خم شده برسد. از عضلات شکمی برای ثابت نگه داشتن باسن در سر جای خود استفاده کنید؛ تعداد تکرار این حرکت توسط فیزیوتراپ و با توجه به مشکل بیمار تعیین می شود.

حرکت پل

در همین حالت که به پشت دراز کشیده اید، هر دو زانویتان را خم کرده و کف پاهایتان را به اندازه عرض لگن از هم باز کرده و روی زمین قرار دهید. با استفاده از عضلات سرینی، تا جایی که می توانید باسنتان را از زمین فاصله دهید تا به حالت پل در بیایید. قطعا درگیر شدن عضلات همسترینگ و سرینی را حس خواهید کرد. سپس در حالیکه پاشنه پا را به زمین می فشارید، سعی کنید که انگشتان پایتان را به سمت بالا بکشید. به آرامی باسنتان را پایین بیاورید و همین حرکت را به تعداد دفعات توصیه شده از سوی فیزیوتراپ تکرار کنید.

پا صاف بالا (از پشت)

حال به روی شکم بچرخید و پاهایتان را صاف و کشیده نگاه دارید؛ عضلات سرینی را منقبض کرده و یک پا را از پشت به سمت بالا و سقف بکشید و همین حالت را 3 تا 5 ثانیه حفظ کنید. حدودا ده مرتبه (یا به تعداد دفعات مشخص شده توسط پزشک) این حرکت را تکرار کنید و سپس پایتان را عوض کنید.

اسکوات با دیوار

می توانید از یک توپ یا فقط دیوار برای این حرکت استفاده کنید. فیزیوتراپ در طول جلسه درمان، بهترین نحوه انجام این حرکت را به شما آموزش می دهد تا برای تکرار آن در خانه مشکلی نداشته باشید. صاف بایستید و به دیوار تکیه داده و پاهایتان را به اندازه عرض شانه باز کنید. زانوهایتان را به آرامی خم کنید و در عین حال کل پشتتان را به دیوار تکیه دهید و تا جایی زانوهایتان را خم کنید که ران هایتان تقریبا به حالت موازی با زمین در بیاید. همین حالت را 5 تا 10 ثانیه حفظ کنید و سپس به کمک عضلات سرینی به حالت اولیه برگردید.

گام به بالا

بر روی اولین پله از یک پلکان یا یک استپ با ارتفاع تعیین شده توسط فیزیوتراپ، صاف به روی یک پا بایستید. شکمتان را صاف کرده و دو سمت باسنتان را در یک راستا حفظ کنید؛ سپس زانویتان را به آرامی خم کنید و انگشتان پای دیگر را به زمین بزنید و سپس مجددا به حالت اولیه برگردید.

مزایای درمان درد زانو با فیزیوتراپی

مراجعه به فیزیوتراپ برای اجرای ارزیابی های مورد نیاز و انتخاب بهترین ورزش های متناسب با مشکلتان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. حرکات ورزشی و روشهای درمانی پسیو زیادی وجود دارد که در کنار هم می تواند به ریکاوری سریعتر درد زانو منجر شود.

منبع: مقالات سایت دکتر امیر مویدنیا، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی

 

copied
ارسال نظر

خبرگزاری نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی کند. لطفا از نوشتن نظرات خود به لاتین (فینگیلیش ) خودداری نمایید توصیه می شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشر شده، از مثبت و منفی استفاده کنید.